Wirus HPV. Dlaczego warto się zaszczepić?

Niezaprzeczalnie wirusy są wszechobecnymi elementami ludzkiego ekosystemu – każdy wie, że istnieją, ale często edukacja o nich oraz ogólna świadomość społeczna jest dosyć niska. Czemu warto się edukować w tym zakresie? Choćby po to żeby chronić zdrowie swoje i swoich najbliższych. HPV – jeśli te 3 litery nie brzmią znajomo lub jedynie obiły Ci się kiedyś o uszy to ten wpis jest właśnie dla Ciebie. Poniżej dowiesz się czym jest wirus HPV, jak może przebiegać zakażenie oraz czym się ono objawia, jakie typy wirusa wyróżniamy, jaką profilaktykę stosować oraz jak się skutecznie chronić przed infekcją.

Czym jest wirus HPV?

HPV, inaczej zwany wirusem brodawczaka ludzkiego, należy do najczęstszych infekcji przenoszonych drogą płciową na świecie. Jest to grupa około 200 wirusów, z czego 40 może infekować obszary genitalne, analne oraz jamę ustną i gardło, zarówno u kobiet, jak i u mężczyzn. Wirus ten jest bardzo podstępny, ponieważ zakażenie nim może przebiegać zarówno bezobjawowo, jak i objawowo. Profilaktyka w zakresie tego groźnego wirusa jest tak ważna, ponieważ niektóre typy wirusa powodują rozwój nowotworów, przede wszystkim raka szyjki macicy, ale również raka odbytu, pochwy, sromu czy gardła. Inne typy wirusa odpowiadają za rozwój kłykcin kończystych – łagodnych, ale uciążliwych brodawek w okolicach narządów płciowych, które mają tendencje do nawracania i powodują ogromny dyskomfort.

Jak wirus HPV się przenosi i jak przebiega infekcja?

Wirus przenosi się przede wszystkim drogą płciową, ale może również przenieść się nawet bez pełnego stosunku seksualnego poprzez bezpośredni kontakt z zakażoną skórą, błonami śluzowymi lub płynami ustrojowymi. Z racji często bezobjawowego przebiegu zakażenia wiele osób może nieświadomie przenosić wirusa na swoich partnerów. Wirus ma zdolność “ukrycia się” w organizmie nawet na wiele lat. Pod wpływem pewnych czynników (np. obniżona odporność lub stres) może się uaktywnić i zapoczątkować zmiany w komórkach wyściełających szyjkę macicy. Układ odpornościowy może sobie poradzić samoistnie z wirusem, ale w przypadkach zakażenia typami wysoko-onkogennymi dochodzi do rozwoju zmian nowotworowych, dlatego profilaktyka w zakresie tego wirusa jest konieczna.

Czemu profilaktyka w kierunku HPV jest tak ważna?

Zakażenie HPV jest niezwykle powszechne. Duża część z nas nie zdaje sobie sprawy, jak powszechny jest ten wirus – szacuje się, że 80% aktywnych seksualnie osób będzie zakażona HPV w ciągu swojego życia, często nie zdając sobie z tego sprawy. Podstawową profilaktyką w kierunku wirusa HPV jest regularne wykonywanie badania cytologicznego. Cytologia nie wykrywa samego wirusa, ale zmiany komórkowe, które mogą być wynikiem infekcji HPV. Jeśli wynik cytologii jest nieprawidłowy i istnieje podejrzenie infekcji HPV, należy wykonać dodatkowo typowanie HPV. Jest to test, który wykaże, z jakimi typami wirusa mamy do czynienia. Pozwoli to wdrożyć odpowiednio dobrane leczenie, najczęściej zachowawcze, a rzadziej operacyjne – wszystko zależy od tego, z jakim typem HPV mamy styczność oraz na jakim etapie jest zakażenie.

Jakie typy HPV wyróżniamy?

Ze względu na ryzyko nowotworowe wyróżniamy typy:

• Niskoonkogenne – mają niski potencjał onkogenny, ale odpowiadają za kłykciny/brodawki (typy HPV 6, HPV 11, HPV HPV 40, HPV 42, HPV 43, HPV 44, HPV 54, HPV 61, HPV 72,HPV 81)

• Średnioonkogenne i Wyskoonkogenne – “złota czternastka” – mają wysoki potencjał onkogenny, co oznacza, że mogą prowadzić do zmian nowotworowych (HPV 16, HPV 18, HPV 31, HPV 33, HPV 35, HPV 39, HPV 45, HPV 51, HPV 52, HPV 56, HPV 58, HPV 59, HPV 66, HPV 68)

Najczęściej występującymi typami HPV z kategorii niskoonkogennych są typy 6 i 11. 90% przypadków kłykcin kończystych jest spowodowanych przez HPV 6 lub HPV 11. Z kolei najbardziej powszechnymi wysoko-onkogennymi typami wirusa są HPV 16 i HPV 18. Odpowiadają za 70% wszystkich przypadków raka szyjki macicy na świecie. 

Jak się chronić przed wirusem HPV?

W ramach ochrony przed zakażeniem wirusem HPV zaleca się przestrzeganie zasad bezpiecznego współżycia (np. używanie prezerwatyw), zachowywanie higieny intymnej oraz wspieranie swojej odporności. Jednak zdecydowanie najskuteczniejszą i udowodnioną metodą ochrony przeciw wirusowi HPV jest szczepienie. Do wyboru mamy 3 rodzaje szczepionek: dwu-walentną (HPV 16 i HPV 18), cztero-walentną (HPV: 6, 11, 16, 18) oraz dziewięcio-walentną (HPV: 6, 11, 16, 18, 31, 33, 45, 52, 58). Każda z tych szczepionek została dokładnie przebadana laboratoryjnie, dlatego są one w pełni bezpieczne i w żadnym wypadku nie należy się ich obawiać. Szczepionka chroni przed najbardziej niebezpiecznymi typami HPV, które odpowiadają za 70% przypadków raka szyjki macicy oraz inne nowotwory, takie jak rak odbytu, pochwy czy gardła. Szczepienie zapewnia długotrwałą ochronę przed zakażeniami wirusem HPV, a najnowsze badania wskazują, że ochrona utrzymuje się przez wiele lat po podaniu szczepionki.

Kto powinien się zaszczepić?

Szczepienie przeciwko HPV jest zalecane dla dziewcząt i chłopców, najlepiej w wieku 11-12 lat, czyli przed rozpoczęciem aktywności seksualnej. Jednak także osoby starsze mogą skorzystać ze szczepienia, zarówno kobiety, jak i mężczyźni. Największe korzyści osiągną osoby, które nie miały jeszcze kontaktu z wirusem. Okazuje się jednak, że osoby z dodatnim wynikiem HPV, obecnie lub w przeszłości, także można ochronić przed rozwojem nowotworu, a także zwiększyć ich odporność nawet po operacji usunięcia fragmentu szyjki macicy (konizacja). Choć szczepienie przeciwko HPV znacznie zmniejsza ryzyko zachorowania na nowotwory szyjki macicy i inne choroby związane z HPV, nie zastępuje ono regularnych badań profilaktycznych. Dlatego kobiety nadal powinny regularnie wykonywać cytologię i inne badania zalecane przez ginekologa, nawet jeśli są zaszczepione.

Szczepienie i Testy HPV Gdańsk

Jeśli szukasz miejsca, w którym możesz zaszczepić siebie, swojego partnera lub swoje dzieci, możesz to zrobić w moim gabinecie ginekologicznym w Gdańsku. Moim Pacjentkom oferuję szczepionkę 9-walentną GARDASIL 9, która zapewnia najszersze spektrum ochrony przed wirusami HPV. Preparat ten chroni między innymi przed najcześciej występującymi typami wirusa, zarówno nisko-onkogennymi (HPV 6, HPV 11) jak i wysoko-onkogennymi (HPV 16, HPV 18).